ممکن است دوستداران موسیقی اصیل ایرانی و بازدیدکنندگان از این وبلاگ با خواندن این مطلب کمی متعجب گردند . مدتیست که بنده عزم آن داشته ام که مطلبی و یادداشتی برای یکی از هنرمندان موسیقی پاپ ایرانی بنگارم . تا تجلیلی باشد از زحمات این بزرگوار ، اگرچه بنده معتقدم ایشان هنر بسیار والایی در زمینه موسیقی داشته و توانایی بالقوه ای در زمینه اجرای موسیقی اصیل ایرانی با توجه به شاگردی اساتید بزرگ موسیقی ایران داشته اند .

محمد مهدی واعظی اصفهانی معروف به محمد اصفهانی ؛  یکی از چهره های موفق  هنری که در زمینه علمی نیز موفق میباشد .

در آشفته بازار موسیقی ایرانی بالاخص موسیقی پاپ ایرانی که هرفرد از در رانده ای را خواننده میکند افرادی انگشت شمار نیز به چشم میخورند که موسیقی پاپ ایرانی فاخر را به طور علمی و با گذراندن دوره های موسیقی به جوانان معرفی می نمایند . افرادی چون محمد نوری ، محمد اصفهانی و هنرمندان بزرگ دیگری که در زمینه موسیقی پاپ خوش درخشیده و کارنامه درخشانی از خود بر جای دارند .  هر چند حقیر معتقدم ایشان میتوانستند موفقیتهای بسیاری را در زمینه موسیقی اصیل ایرانی که مدتهاست از حضور آوازه خوانهای مستعد بی بهره است کسب نموده و کمک شایانی در این زمینه نمایند .

آنچه شایان ذکر است یکی از دلایل کسب شهرت و افتخارات محمد اصفهانی اجرای موسیقی های پاپ ایرانی با سازهای موسیقی اصیل بوده است از این رو است که نمیتوان محمد اصفهانی را خواننده پاپ خواند و با توجه به استعداد های هنری و سابقه فعالیت وی در شناخت موسیقی اصیل ایرانی میتوان محمد اصفهانی را با چهره خواننده موسیقی اصیل نیز مشاهده نمود .  از این جهت است که بسیاری از کارشناسان محمد اصفهانی  را خواننده ای میانه رو در موسیقی پاپ و اصیل میدانند . به اعتقاد منتقدان و کارشناسان محمد اصفهانی توانسته است فضای خالی میان موسیقی پاپ و سنتی را پر کند .

با اندک مطالعه ای در آلبومهای اصفهانی میتوان به استفاده از سازهای ایرانی  در آثار این هنرمند پی برد  . استفاده بسیار از سازهایی چون سنتور ، دف ، تار ، سه تار ، نی ، کمانچه  ، عود ، قانون و همچنین سازهایی چون پیانو و ویلون در زمینه موسیقی کلاسیک و ترکیب بندی  این نوع سازها با سازهایی چون گیتار ، کی بورد ، فلوت ، جاز ، کلارینت ، ترومبون ،و... در زمینه سازهای موسیقی پاپ بیانگر دقت نظر و سلیقه وی و آهنگسازان آلبومهایش در انتخاب سازها و ترکیب انها است  و این خود نوید اثری تلفیقی و زیبا را میدهد ، همانند آلبوم « حسرت » که در آن از سازهایی چون ویلون ، کیبورد ، تنبک ، تار ، سه تار ، قانون ، فلوت ، دف و دایره استفاده گردیده است .البته این نوع ترکیب سازها را نه تنها در آلبوم حسرت بلکه در تمامی آثار ارائه شده توسط این هنرمند میتوان مشاهده نمود . این نوع استفاده از سازها را میتوان نوعی نوآوری در زمینه موسیقی پاپ دانست که با همکاری موسیقی اصیل ایرانی توانسته است اثری ارزشمند ، تولید و به دست مخاطب برساند .

محمد اصفهانی فعالیت اصلی هنری خود را همزمان با سال های تحصیل در رشته پزشکی در دهه هفتاد ادامه و موسيقي ايـرانـي را با بهره مندي از مكتب محمدرضا شجـريان و شاگرد مبرزش علي جهانـــدار آموخت .

سپس از اساتيــدي چون : همايون خـرم ، فريدون شهبازيان و بابك بيـات در زمينه تصنيف خوانـي و ترانـه و زيبايـي شناسي در الحـان موسيـقي ملي ايران بهره برد . او همواره از مربيان ارجمندش در زمينه موسيقي خصوصا فريدون شهبازيان با تواضع و مهر ، ياد مي كند .

همکاری با بزرگانی چون همایون خرم ، کامبیز روشن روان، فریدون شهبازیان و مرحوم بابک بیات  در زمینه آهنگسازی نشان از ارزش والای هنری آثار ایشان دارد .

البته نمیتوان موفقیتهای وی را تنها در زمینه آواز دانست ، چرا که خود نیز آهنگساز کارکشته ایست . ارائه آثاری چون ای همه هستی از البوم حسرت ، دلواپسی ها از آلبوم فاصله و آهنگسازی آثار متعدد بسیاری کارنامه قابل قبولی از وی در زمینه آهنگسازی بر جای گذاشته است .

آنچه محمد اصفهانی را از سایر هنرمندان هم رده و همترازش متمایز میسازد حضور هنرمندان و نوازندگان معروفی در زمینه موسیقی اصیل ایرانی چون : ارسلان کامکار به عنوان نوازنده ویلون ، اردشیر کامکار در مقام نوازنده کمانچه و دف ، حسن ناهید و پاشا هنجی به عنوان نوازندگان نی و کامبیز گنجه ای به عنوان نوازنده  تنبک و همچنین مجید اخشابی به عنوان نوازنده سنتور در آلبومها و آثار ارائه شده خود است که این خود دلیلی است بر برتری این هنرمند بر دیگران .

در سال ۱۳۸۱ محمد اصفهانی با ارائه اثری با نام " نون و دلقک  " جزو خبر ساز ترین هنرمندان در رده موسیقی پاپ تلقی گردید . اجرای قطعه ای با همین نام که به زعم عده ای از منتقدان و کارشناسان موسیقی اصیل ایرانی ارزش هنری خود را بسیار تنزل داد  ، نه تنها در داخل کشور نظر طرفداران و منتقدان بسیاری را به خود جلب نمود بلکه خبرها از انتقاد از وی در خارج از کشور نیز حکایت داشت . در نقطه مقابل این اعتراضات فروش بالای حدود یک میلیون تیراژ از این آلبوم موسیقی در نوع خود جالب توجه بوده و خود نشان از علاقه دوستداران به این آلبوم داشت .ممنوعیت یکباره پخش این قطعه از سوی صدا و سیمای ملی ایران و سپس اختلافاتی که با شاعر نون و دلقک بوجود آمد حساسیت در مورد این قطعه را بیش از پیش افزایش داده و نگاهها را به سوی خود جلب نمود .

بالا بودن آمار فروش این آلبوم موسیقی را تنها نمیتوان به حاشیه های آن نسبت داد قطعه بسیار زیبای آسیمه سر اثر مرحوم بابک بیات و یا قطعاتی چون شب افروز و بوی باران نیز هر کدام در توفیق این اثر سهم بزرگی داشتند .

میتوان بر آورد این سطور را این گونه بیان نمود که نون و دلقک را باید در زمره بهترین آلبومهای موسیقی پاپ ایرانی که تاکنون عرضه گردیده اند دانست . آمار فروش بالای یک البوم موسیقی پاپ آنهم در آشفته بازار موسیقی پاپ ایرانی که هرکس و ناکسی خود را خواننده ای حرفه ای و هنرمندی مردمی میخواند  میتواند بهترین دلیل برای موفقیت این اثر و خواننده آن قلمداد گردد

محمد اصفهانی در مصاحبه ای اصلی ترین دلیل بی اعتمادی مردم به موسیقی پاپ و بالاخص موسیقی پاپ ایرانی را افت کیفی آثار و ارائه آثار نازل و بی ارزش میداند .

البته این افت اثار میتواند دلایل بسیاری داشته باشد و نیاز به بررسی کارشناسانه در این زمینه دارد. متاسفانه با توجه به نوپا بودن موسیقی پاپ ایرانی ؛ « هر کسی به خودش اجازه آهنگسازی و خوانندگی میدهد و ترانه سرایی میکند » [گفتگوی اختصاصی با میراث خبر ] ؛ این مشکل بیش از همه مسائل و مشکلاتی که گریبانگیر موسیقی پاپ شده است نمایان است و متاسفانه هیچ گزینشی نیز از جانب مسئولان و متولیان امر در این زمینه انجام نمی پذیرد .

عدم صدور مجوز برای آثار و کنسرتها  و دریافت غیر قانونی اثار از اینترنت نیز جمله مسائل و مشکلاتی هستند که موسیقی اصیل ایرانی نیز  به نوعی با آنها دست و پنجه نرم میکند .

با وجود مشکلاتی اینچنین که از میل و رغبت هنرمندان برای ارائه آثار و فعالیت های هنری می کاهد ، فعالیت و حضور هنرمندانی چون محمد اصفهانی که به جرات میتوان گفت جزو احیاء کنندگان موسیقی پاپ ایرانی می باشند ستودنیست .

امید است حضور و فعالیت بزرگانی چون محمد اصفهانی در عرصه موسیقی پاپ باعث گردد تا شاهد رشد و پرورش این نوع موسیقی در جامعه ایرانی مان باشیم . جامعه ای که با توجه به جمعیت جوان آن ارزش دادن به این نوع موسیقی نیاز تلقی میگردد تا روشی باشد برای جلوگیری از رسوخ فرهنگی سایر ملل .

در زیر نمونه ای از فعالیتها و آثار ارائه شده توسط دکتر محمد اصفهانی را مرور می نمائیم ...

با اندکی دقت در آثار ارائه شده میتوان به راحتی به تاکید محمد اصفهانی در استفاده از سازهای اصیل و ترکیب آن با سازهای کلاسیک و پاپ پی برد . نتیجه این نوع ترکیب سازها ایجاد یک اثر تلفیقی زیبا میباشد که محمداصفهانی را از سایر فعالان این عرصه متمایز می سازد .

حسرت
کاري از : 
سيد فؤاد حجازي ، محمد اصفهاني و شهرام حسن زاده     
با صداي : محمد اصفهاني

نوازندگان :

نيما زاهدي : ويلن
سالومه زاهدي : ويلن
برديا کيارس : ويلن
علي جعفري پويان : ويلن
رامين يوسف : ويلن
فؤاد حجازي : کي بورد ( پرکاشن ، سينت سايزر ، باس ، سازهاي زمينه )
محمود فرهمند : تنبک
شهريار فر يوسفي : تار و سه تار
مسعود حبيبي : دف و دايره
ناصر رحيمي : فلوت
پريچهر خواجه : قانون
گروه کر : شور انگيز پوراحمدي ، شيما حکيمي ، سپيد سرمد ، بهرنگ شگرف کار ، سيامک صدري

 

فاصله 
سال انتشار : 1378  
زمان : 46 : 73 دقيقه

بابک بيات : قطعه پهلوانان
تنظیم کنندگان :

محمد اصفهاني : قطعات به يادت ... و دلواپسي ها
بهروز صفاريان : قطعات حضور و يادگار
فواد حجازي : قطعه لاله عاشق
علي کهن ديري : قطعات شکوه و سپيدوسياه
بهنام صبوحي : قطعه پنجره ها 

نوازندگان :

پيانو : آندرانيک
ويلن: همايون رحيميان
ويلنسل:کريم قرباني
ساکسفون : فؤاد حجازي
گروه زهي : همايون رحيميان ، خاچيک بابايان ، سياوش ظهير الديني ، عليرضا خورشيد فر ، ابراهيم لطفي ، هادي آرزم ، فضل الله رضايي ، مازيار ظهير الديني ، رضا عالمي ، عماد نکويي ، سالومه زاهدي ، علي جعفري ، حامد کرماني
باقلاما : شهريار فريوسفي
دف : مسعود حبيبي
سنتور : مجيد اخشايي
فلوت : مهران سراجيان ، شهرام رکوعي ،
ابوا : کامران علي آقا
گيتار : بابک اميني ر عليرضا پورميامين ، بهروز صفاريان
جاز : نيما نواپور
گروه کر : سودابه شمس ، ريما نوزاد ، شهرام رکوعي ر علي فرشيد
کيبورد : گروه ارکستراسيون

تنها ماندم ...
موسيقي ملي ايران

آهنگساز : همايون خرم
تنظيم براي ارکستر : کامبيز روشن روان
با صداي : محمد اصفهاني

زمان : 12 : 52 دقيقه
سال انتشار : 1379

نوازندگان :

ويلن : ارسلان کامکار ، خاچيک بابايان ، همايون رحيميان
ويلن آلتو : سياوش ظهيرالديني ، عمادرضا نکويي
ويلنسل : مجيد اسماعيلي ، محسن تويسرکاني
کنترباس : عليرضا خورشيد فر
فلوت : ناصر رحيمي
کلارينت : سعيد اخوت
ابوا : فرشيد حفظي فر
تار و سه تار : شهريار فر يوسفي
عود : جمال جهانشاد
قانون : مليحه سعيدي
سنتور : مجيد اخشابي
ني: پاشا هنجني
تنبک : محمود فرهمند

 

ماه غريبستان

با آثاري از علي کهن ديري ، مجيد اخشابي ، محمد حقيقي ، شهريار فريوسفي و فريدون شهبازيان

زمان : 46 : 70 دقيقه
سال انتشار : 1380
نوازندگان : 

ويلن : علي رحيميان ، خاچيک بابايان ، ارسلان کامکار ، جابر اطاعتي ، ابراهيم لطفي ، رسول بهبهاني ، برديا کيارس
ويولا : رسول بهبهاني ، عماد رضا نکويي ، سهراب برهمندي
ويلنسل : کريم قرباني ، مجيد اسماعيلي
کنتر باس : عليرضا خورشيد فر
فلوت : ناصر رحيمي
ابوا : فرشيد حفظي فرد
کلارينت : اکبر محمدي
فاگوت : عليرضا شيباني
ترومپت : حسن فراهاني
هورن : حسين ميرزايي
ترومبون : حسين شريفي
گيتار : اميد حجت
سازهاي الکترونيک : علي کهن ديري ، علي بکان ، محمد رضا عقيلي ،
ني : حسن ناهيد
کمانچه : اردشير کامکار
سنتور : مجيد اخشابي
تار ، تار باس ، سه تار : محمد حقيقي
تار : شهريار فر يوسفي ، سيامک نعمت ناصر
عود : جمال جهانشاد
سه تار : آريا عظيمي نژاد
قانون : پريچهر خواجه
تنبک : محمود فرهمند (نامدگان )، کامبيز گنجه اي (جان جان )
دف : مسعود حبيبي،اردشير کامکار
ضرب زورخانه : کوروش بزرگ پور
گروه کر : اسفنديار قره باغي ، سودابه شمس ، شهرام رکوعي، علي اصغر مهدي  

نون و دلقک

زمان : 46 : 70 دقيقه
سال انتشار : 1381
تنظیم کنندگان : 

فواد حجازي در قطعه : شب افروز
بهروز صفاريان در قطعه : دلقک ، بوي باران ، با شوق تو
امير عليزاده در قطعه : دلقک
محمدرضا عليقلي در قطعه : مثل گل
پيروز ارجمند در قطعه : شب آفتابي

نوازندگان :

تکنواز ويلن ( دلقک ) : مجتبي ميرزاده
تکنواز پيانو ( با شوق تو ) : بهروز صفاريان
تکنواز کمانچه : رسول بهبهاني
همنوازان شکايت هجران : آريا عظيمي نژاد ( سه تار ) ، فواد حجازي ( کي بورد )
تکنواز آکاردئون ( بوي باران ) : امير عليزاده
ضبط موسيقي : ناصر فرهودي ، فرزين فردين فرد

هفت سين

آهنگساز : کامبيز روشن روان

زمان : 46 : 70 دقيقه
سال انتشار : 1381

نوازندگان :

دو تار خراسان : غلامعلي پورعطايي
ويلن : ارسلان کامکار ، خاچيک باباييان ، ابراهيم لطفي ، همايون رحيميان ، مازيار ظهيرالديني
آلتو : ارسلان کامکار ، سياوش ظهيرالديني ، عمادرضا نکويي
ويلنسل : کريم قرباني ، محسن تويسرکاني
کنترباس : عليرضا خورشيد فر
پيانو : آندره آرزومانيان
کلارينت : سعيد اتوت
فلوت : ناصر رحيمي
ابوا : فرشيد حفظي فرد
هورن : مسعود غريب نواز
عود : ارسلان کامکار
تار : شهريار فريوسفي
سه تار : شهريار فر يوسفي ، مجيد اخشابي
دوتار : شهريار فريوسفي
سنتور : پدرام درخشاني
سنتور آواز : مجيد اخشابي
کمانچه : کوروش بابايي
دف : بيژن کامکار
تنبک : محمود فرهمند باقي

برکت

زمان : 28 : 00 : 1 دقيقه
سال انتشار : 1384

ويولون - آلتو : ارسلان کامکار ، رسول بهبهاني، مازيار ظهيرالديني، علي جعفري، برديا کيارس
سه تار : آريا عظيمي نژاد
فلوت : شهرام رکوعي         کمانچه : مهدي باقري 
ني : پيروز ارجمند         سوت : عليرضا خورشيد فر
گيتار ( شب تار ) : کاميل يغمايي
کيبورد : پويا نيک پور ، عليرضا کهن ديري ، پدرام کشتکار ، آريا عظيمي نژاد ، کاميل يغمايي ، مهراد شريف ، مهران اکرميان
همخوانان : شهرام رکوعي - آريا عظيمي نژاد (مرو اي دوست)
اسماعيل مومن ثاني ، سيد احمد مقيمي ، محمد جعفر صاحبي (ماه نو)
حسن دادوران ، داود تک فلاح (ماه نو)
پدرام کشتکار ، سارا نائيني ، مريم فخيمي
امور صدا : ناصر فرهودي، ريموند موسسيان ، فرزين فردين فرد ، محمد موسوي ، آريا عظيمي نژاد ، کاميل يغمايي
ميکس قطعات طلب  و  باتو  : فرزين فردين فرد
ميکس قطعات درد گنگ ، ماه نو ، ستاره غريب ، هوي تو ، مرو اي دوست
و مناجات : ريموند موسسيان
خط : استاد يدالله کابلي

 آهنگسازان : آریا عظیمی نژاد ؛ کامیل یغمایی ؛ محمد اصفهانی ، پویا نیکپور ، علیرضا کهن دیری ، پدرام کشتکار ، پیروز ارجمند

 

محمد جواد صحافی

شانزدهم اردیبهشت ماه یکهزار و سیصد و هشتاد و هفت