موسیقی در سالی که گذشت

اركستر ملي ده ساله شد : نخستين اجراي سال را 2 اركستر بزرگ ايران يعني اركستر موسيقي ملي 4 تا 6 ارديبهشت ماه و پس از آن اركستر سمفونيك تهران به عهده داشتند. اركستر موسيقي ملي امسال دهمين سال فعاليت خود را جشن گرفت و گلچيني از بهترين قطعات خود را روي صحنه برد. اين اجرا يكي از بهترين و پر طرفدارترين اجراهاي اين اركستر بود.
سهم اركستر سمفونيك از سال 87
منوچهر صهبائي از اواخر سال 86 به ايران آمد تا جايگزين نادر مشايخي شود و رهبري اركستر سمفونيك تهران را به عهده بگيرد. اولين اجراي اين اركستر در خرداد ماه سال 87 برگزار شد. حضور رهبري تازه، اميدهايي را براي بهبود اوضاع اركستر زنده كرد، اما با وجود به پايان رسيدن سال 87 و آمدن سال نو هنوز زمزمههاي اعتراض نوازندگان اركستر شنيده ميشود و تغيير بنياديني در اوضاع نوازندگان و فراهم آوردن امكانات اركستر ايجاد نشده است.
اين اركستر سال گذشته به 3 مناسبت سالگرد رحلت رهبر كبيرانقلاب، هفته دفاع مقدس و جشنواره موسيقي فجر به اجراي برنامه پرداخته است، اما مسوولان دفتر موسيقي اعلام كرده بودند اجراهاي اركستر بيشتر از گذشته خواهد بود.
پر كاري شجريان و استقلال همايون
برخلاف سالهاي گذشته محمدرضا شجريان سال پر حضوري را در ايران پشت سر گذاشت. از سويي پيگيري و برگزاري كارگاههاي آواز و از سويي ديگر برگزاري چند اجرا در قالب كنسرتهاي اختصاصي و جشن خانه موسيقي مخاطبانش را بيشتر از گذشته سيراب كرد.
كنسرت استاد، امسال بدون حضور پسرش و با گروهي كه بسياري از نوازندگانش را جوانان تشكيل ميدادند، برگزار شد. حتي دختر استاد، مژگان هم سه تار به دست گرفت و او را همراهي كرد.
او امسال نمايشگاهي هم از تابلوهاي خوشنويسي كه از طرف هنرمندان مختلف در طول سالها به او اهدا شده بود برگزار كرد كه بازديدكنندگان زيادي براي ديدن تابلوها به آنجا رفتند.
همايون شجريان هم به عنوان خوانندهاي مستقل به اجراي كنسرت با گروه موسيقي دستان پرداخت. اين كنسرت مورد استقبال هنرمندان و دوستداران موسيقي قرار گرفت. او امسال به جاي همراهي پدر در كنسرت، كنسرت مستقلي با يكي از گروههاي نام آشناي موسيقي ايراني برگزار كرد.
اجراي گروههاي سهگانه شيدا
محمدرضا لطفي كه سال 86 و پس از 25 سال در ايران كنسرتي برگزار كرده بود، امسال شاگردانش را كه در طول سال گذشته با آنها كار كرده بود به معرض قضاوت گذاشت. شاگردان او در قالب 3 گروه و با عنوان گروههاي سهگانه شيداي بانوان، بازسازي و همنوازان به اجراي برنامه پرداختند.
عليرغم حضور مخاطبان در اين كنسرتها، اما كارشناسان و موسيقيدانان چندان استقبالي از اجراي اين گروهها نشان ندادند. وقتي جشنواره موسيقي فجر از لطفي دعوت به همكاري كرد، او دوباره گروههاي سهگانه خود را روي صحنه برد تا دومين اجراي خود را در سال 87 رقم بزند. متاسفانه اين بار مخاطبان نيز با سردي با برنامههاي او برخورد كردند و قسمت همكف تالار كشور پر نشد. لطفي در اين برنامه برخي قطعاتي را كه 30 سال پيش در مجموعه چاووش شمارههاي 6 و 8 اجرا كرده بود، به اجرا درآورد.
كريس دي برگ در ايران
در حوزه موسيقي پاپ كه امسال سال بيسر و صدا و آرامي را پشت سر گذاشت، ميتوان مهمترين اتفاق را نصيب يك هنرمند خارجي كرد. كريس دي برگ خواننده پرطرفدار و مشهور ايرلندي، امسال بيش از هنرمندان داخلي به چهره خبرساز تبديل شد و در سفر كوتاهي كه به ايران داشت همه چشمها را متوجه خودش كرد.
اين هنرمند قرار بود با گروه آريان همكاري مشتركي در زمينه اجراي كنسرت داشته باشد. حتي مدير برنامههاي اين گروه زمان برگزاري اين برنامهها را هم ماه دوم پاييز امسال اعلام كرد، اما اجراي اين كنسرت به تحقق نپيوست و از طرف برنامهريزان يا از طرف مسوولان مربوط نيز توضيحي به مردم ارائه نشد.
اين همكاري تنها به انتشار آلبوم جديد گروه آريان به همراهي يك قطعه مشترك از اين گروه و كريس دي برگ منجر شد. اگرچه با برگزار نشدن كنسرت بعد از آن كنفرانس خبري پر و پيمان، پايان چندان خوشي را نميتوان براي اين همكاري در نظر گرفت، اما براي موسيقي ايران حضور يك خواننده شناخته شده در ايران قابل توجه است.
جشن خانه موسيقي و حذف بهترين آلبومهاي موسيقي
خانه موسيقي امسال پر شاخ و برگ ترين جشن خود را برگزار كرد. اين جشن كه به مناسبت نهمين سالگرد تشكيل اين خانه برگزار ميشد، با كنسرتهاي استادان و بزرگان موسيقي آغاز شد و در شب پاياني با حضور هنرمندان و استادان موسيقي به پايان رسيد.
اين كنسرتها با هدف كمكهاي مالي به خانه موسيقي از سوي هنرمندان انجام شد كه اركستر موسيقي ملي، گروه كامكارها و استاد شجريان در آن به اجراي برنامه پرداختند.
بخش اول با موفقيت انجام شد، اما بخش ديگر جشن اعلام جايزه بهترين آثار موسيقي سال بود كه قرار شده بود همزمان با برگزاري جشن و در شب مراسم به بهترين آثار موسيقي كه سال گذشته منتشر شده است، تعلق بگيرد.
اما در شب جشن هيات داوران به هيچكدام از آلبومهاي موسيقي جايزهاي اهدا نكرد و تنديسهايي كه براي جوايز در نظر گرفته شده بود به استادان و پيشكسوتان موسيقي تعلق گرفت.
اما داريوش پيرنياكان دبير جشن اعلام كرد آلبومهاي موسيقي از سال ديگر به رقابت و ارزيابي گذاشته ميشود و امسال از پيشكسوتان تقدير ميشود.
كنسرت عليزاده و درويشي
زمستان سال گذشته وقتي اجراي آثار 2 هنرمند مطرح، حسين عليزاده و محمدرضا درويشي به روي صحنه رفت، اعطاي لقب شكوفايي موسيقي ايراني براي سال 87 برازندهتر از قبل به نظر رسيد. همكاري اركستر سمفونيك ناسيونال اكراين با اين دو هنرمند و گروه ايراني نيز به اهميت اجرا اضافه كرد. اين اجرا حرف و حديثهاي زيادي به همراه داشت. ناشر و نويسنده كتاب كليدر كه از قطعه ساخته شده توسط درويشي چندان رضايتي نداشتند به استفاده از نام كتاب اعتراض كردند و آن را بيربط به موضوع رمان دانستند.
موضوع ديگري كه همراه با اين اجرا اعتراض برخي هنرمندان بخصوص نوازندگان اركستر سمفونيك را بر انگيخت دعوت از يك اركستر خارجي براي همراهي نوازندگان ايراني براي كنسرت بود. آن هم قطعاتي كه به گفته كارشناسان و نوازندگان اركستر سمفونيك تهران برخلاف نظر درويشي، اين اركستر از اجراي آن بر ميآمد.
موسيقي پاپ و سال آرامش
عليرغم كنسرتهايي كه سال گذشته در حوزه موسيقي پاپ برگزار شد اين حوزه را بايد يكي از كماتفاقترين حوزههاي سال دانست. يكي از مهمترين كنسرتهاي سال گذشته به همت يونيسف و با عنوان جشنواره فرهنگي ايدز برگزار شد. اجراي 4 هنرمند موسيقي پاپ عليرضا عصار، مهران مديري، ماني رهنما و پيمان يزداني در اين كنسرت آن هم در سالي كه تعداد انگشت شماري كنسرت پاپ برگزار شد را بايد از اتفاق مهم اين دوره دانست. موسيقي پاپ پس از پايان ماههاي عزاداري جنب و جوش بيشتري پيدا كرد و آخرين ماه سال شاهد برگزاري كنسرتهاي متعددي از سوي هنرمندان اين حوزه بوديم. اجراهاي احسان خواجه اميري، فرمان فتحعليان، رضا صادقي، پيمان يزدانيان و عليرضا عصار را ميتوان از كنسرتهاي اسفند دانست.
آشتي دوباره عصار و حجازي
حجازي و عصار كه بيش از 3 سال پيش آخرين همكاري مشترك خود را با اجراي كنسرتي در فرهنگسراي بهمن با موفقيت پشت سر گذاشته بودند با يك مكث طولاني به ادامه همكاري با يكديگر خاتمه دادند. حجازي براي ادامه تحصيلات به اروپا سفر كرد و عصار نيز براي آلبوم تازهاش نهان مكن با شهرداد روحاني، آهنگساز و رهبر اركستر سمفونيك همكاري كرد. اگرچه هيچكدام از اين دو هنرمند به صورت علني به اختلافات خود درباره ادامه كار مشترك اشارهاي نكرده بودند، اما از ميان گفتگوهاي آنها ميشد اين اختلافات را پيدا كرد. پايان سال 87 براي اين دو هنرمند آغازي دوباره بود و آنها باز هم در كنار هم به اجراي كنسرت و برنامه مشغول شدند. عصار و حجازي همچنين سرگرم ضبط قطعاتي براي آلبوم تازه خود هستند.
تغيير مديريت دفتر موسيقي ارشاد
يكي از اتفاقات مهم كه سال 87 در زمينه موسيقي رخ داد تغيير مديركل دفتر موسيقي ارشاد بود. البته اين تغيير در روزهاي پاياني سال اتفاق افتاد و قضاوت درباره چگونگي آن را بايد به بعد موكول كرد. «خبري» در روزهاي آغازين و ورود كار نيز با اعلام محدوديتهايي براي هنرمندان در اجراي كنسرت ، اعتراض بسياري از هنرمندان را برانگيخت. براساس سياستهاي دفتر موسيقي هر هنرمندي تنها ميتواند 2 شب را براي اجراي كنسرت انتخاب كند. البته پس از اعتراضات هنرمندان، خبري اعلام كرد اين قانون از زمان مديريت قبلي وجود داشته و او قانون تازهاي در اين زمينه وضع نكرده است. در حالي كه در دوره گذشته هنرمندان از وجود يا اعمال چنين قانوني خبر نداشتند.
منبع : جام جم - آزاده شهمیر نوری
توضیح : متاسفانه در این بین نامی از بزرگانی چون محمد موسوی و شهرام ناظری دیده نمیشود که هر دو پس از سالها به اجرای موسیقی پرداختند .
علی الخصوص شهرام ناظری که میتوان کنسرت ایشان را موفق ترین کنسرت موسیقی سال ۸۷ از لحاظ استقبال عمومی بیان نمود .
محمد جواد صحافی .